UNIDADE 11 A CHEGADA A UN NOVO CONTINENTE

A CHEGADA A UN NOVO CONTINENTE. P. 230

CAUSAS DAS EXPECIÓNS MARÍTIMAS

          

Durante o secúlo XV crece a importancia do comercio de especias con Oriente. Pero en 1453, o Imperio otomán conquista Constantinopla e corta a comunicación de Europa con Asia. Por eso, en Castela e Portugal comezaron a explorar polo Atlántico co obxectivo de encontrar unha ruta cara India e o sudeste asiático.

           Con estas novas expedicións foi necesario impulsar novas técnicas de navegación. Creáronse novos instrumentos para a orientación das naves, como o compas, o astrolabio e o portolano (imaxes na p. 230 e na 238). Tamén se modificou a carabela (timón, vela cadrada, máis volumen) para facer travesías máis longas.

*CAUSAS DAS EXPLORACIÓNS? O comercio de especias, ouro e obxetos de luxo; o corte das rutas terrestres pola conquista de Constantinopla polos turcos en 1453, os avances nas técnicas de navegación.

*QUE ACONTECEMENTO, AMEDIADOS DO S. XV, IMPULSOU AS EXPLORACIÓNS POLO ATLÁNTICO?

*QUE AVANCES FACILITARON OS DESCUBRIMENTOS XEOGRÁFICOS?

AS EXPEDICIÓNS PORTUGUESAS

           Os portugueses foron establecendo colonias sobre a costa africana avanzando hacia o sur intentando encontrar a ruta cara a India. O impulsor destas exploracións foi o infante Henrique o Navegante (logra pasar do cabo Bojador hacia o sur e explorar ata a actual Serra Leona, tamén as Azores e Cabo Verde – en 1460 Diogo Gomes-).

           Despois en 1488, Bartolomeu Dias chego ata o cabo de Boa Esperanza. E en 1498 Vaso da Gama cheogu a India bordeando Africa. Tamén en 1500 Pedro Álvarez Cabral chegou a Brasil, e o reclamou  para Portugal.

           O resultado destas viaxes foi o monopolio en Europa das especias e da seda en mans dos portugueses.

*SINALA OS IMPULSORES E DESCUBRIDORES PORTUGUESES E O QUE FIXERON.

O REPARTO DAS EXPLORACIÓNS ENTRE CASTELA E PORTUGAL

TRATADO DE ALCAÇOVAS_TOLEDO DE DE 1479: Un paralelo por debaixo das Canarias. O norte para Castela, menos Madeira e Azores, o sur para Portugal.

Cando se descubre América:::::

LINEA DE ARBITRAXE DE ALEJANDRO VI, Bula menor Inter caetera de 1493: un meridiano “la cual línea diste de cualquiera de las islas que se llaman vulgarmente de los Azores y Cabo Verde cen leguas hacia occidente e o mediodía”. Para Castela o que hai hacia occidente desa línea. Quizás sería el el actual meridiano 31º oeste (problemas para fijar el punto de partida para contar las leguas y la medida de las leguas expresadas en km).

TRATADO DE TORDESILLAS DE 1494: una línea situada 370 leguas al oeste de las islas de Cabo Verde.     Quizás cando os portugueses saben da existencia de terras por debaixo de onde estaban os descubrimentos de Colón, e asi aseguran que o actual Brasil quedaría baixo o seu dominio.

*QUE TRATADOS E ACORDOS FAI CASTELA E PORTUGAL PARA DELIMITAR AS EXPLORACIÓNS POLO ATLÁNTICO? QUE ESTABLECE CADA UN DELES.

O PROXECTRO DE CRISTOVO COLÓN

 C. Colón, marino, posiblemente xenovés, chega á península Ibérica, e depois de traballar en Portugal e ofrecerlle o proxecto ós portugueses entre 1483-85. Despois  pasou a Castela e falou cos  RRCC do seu proxecto de chegar ás Indias navegando hacia o oeste. En Huelva, no monasterio da Rábida, fixo amizade con   fray Antonio de Marchena y con fray Juan Pérez, que coñecen os plans e o poñen en contacto con fray Hernando de Talavera, confesor da raiña Isabel I de Castela. A raiña  interesouse pola idea, en 1486, pero quixo que, previamente, un “consello de doctos varóns”, presidido por Talavera, dera un dictamen sobre a viabilidade do proxecto. O dictamen decía que era inviable. Después ofreceulle o proxecto a varios nobres ata que, finalmente, Isabel I o chama, en decembro de 1491, a Granada. En principio o proxecto volve a ser rexeitado (non hai cartos e os expertos non ven posible a viaxe), pero o apoio de Fernando para o proxecto e o préstamo que fai un escribano (Luis de Santángel), dan a aprobación á exploración.

As negociacións entre Colón e os RR. CC para a viaxe dan lugar ás Capitulacións de Santa Fé de abril de 1492. Colón recibiría o título de Almirante das terras que conquistara da mar Oceána (hereditario), o de Virrei e gobernador das terras descubertas (hereditario), o décimo (diezmo, 10 %) de todas as compras, etc.

CAL ERA O PROXECTO DE COLÓN? Chegar ás Indias viaxando hacia o oeste polo Atántico.

A QUE LLO PROPÓN PRIMEIRO?

CANDO CHEGA A CASTELA? ONDE SE INSTALA? A QUEN COÑECE? COMO CHEGA ATA A RAIÑA ISABEL I A NOTICIA DO PROXECTO? CANDO É ACEPTADO DEFINITIVAMENTE A VIAXE? QUE INFLUE PARA QUE SEXA ACEPTADO O PROXECTO?

QUE SON AS CAPITULACIÓNS DE SANTA FÉ? QUE SE ACORDA NELAS?

UNIDADE 11 COMO SE ORGANIZA A NOVA MONARQUÍA DOS REIS CATÓLICOS

COMO SE ORGANIZA A NOVA MONARQUÍA?. P. 226.

Pasan dunha monarquía de tipo feudal, que dependía do poder dos nobres e do clero, a unha monarquía autoritaria, baseada na súa autoridade. Para eso crean:

novas institucións de goberno

impoñen unha unidade relixiosa

promoven unha diplomacia de estado

emprenden unha gran política exterior.

A) REFORZAMENTO DA SÚA AUTORIDADE

 

1-NA COROA DE CASTELA: Fan tres accións:

-crean un exército profesional que non depende dos nobres. Modernizaron o exército, organizado en tercios baixo o mando do Gran Capitán, Gonzalo Fernández de Córdoba. Serán orixe dos Tercios Viejos.

-limitan o poder dos nobres (dos que apoiaron a la Beltraneja, sobre todo): fan que devolvan terras, non participan nas guerras, non forman parte das institucións. Non convocan as Cortes. (Institución que reune os representantes dos tres brazos: clero, nobreza e común (este eran os representantes das cidades que tiñan “Voto en Cortes”), a función principal é: a aprobación de impostos, ademáis da presentación de peticiones e agravios.

-crean novas institucións de goberno que dependen dos RR.CC. Os Consellos integrados por xuristas (personas que coñecen as leis). As Chancillerias ou Audiencias, tribunais reais establecidos en Valladolid e Granada. Crearon a Santa Hermandad (policia rural) que mantiña orden no campo. Tamén limitaron a autonomía dos municipios implantando os corregidores (funcionarios reais que se impoñen nos concellos para impoñer a autoridade dos Reis Católico).

….FIXARSE NAS IMAXES PARA COÑECER NOMES…..

*QUE ACCIÓNS FAN OS RR.CC PARA REFORZAR A SÚA AUTORIDADE?

*CALES SON OS PRINCIPAIS ÓRGANOS DE GOBERNO NA COROA DE CASTELA?

 

2-NA COROA DE ARAGÓN: Fernando non é tan autoriario, manten unha política PACTISTA, manten as instituciósn existentes e comprométese a negociar as leis e impostos cos grupos privilexiados representados nas Cortes. So dictou a Sentenza Arbitral de Guadalupe, que abolía algúns dereitos señoriais (malos usos) en favor dos campesiños.

B) A UNIDADE RELIXIOSA,     Pensan que para reforzar a unidade política da monarquía era mellor unha única relixión. Por eso levan a cabo tres accións:   

Creouse en 1478 o Tribunal da Inquisición, para vixiar e xulgar os sospeitosos de herexía.

En 1492 instouse ós xudeos a converterse o cristianismo ou abandoar o reino. Os novos cristiáns serán chamados conversos.

Ós musulmans, en 1492, permitenlle manter relixións e costumes, pero en 1502, son obrigados a converterse ou marchar. Os musulmáns convertidos son os moriscos.

POR QUE FAN OS RR.CC A UNIDADE RELIXIOSA?

*POR QUE SE PRODUCE A EXPULSIÓN DOS XUDEOS? ...RECUADRO P. 227.

CANDO SE EXPULSA ÓS XUDEOS E ÓS MUSULMANS?

UNIDADE 11 POLÍTICA EXTERIOR dos RR.CC

POLÍTICA EXTERIOR dos RR.CC… Vai en tres direccións.

POLO MEDITERRÁNEO, Fernando enfróntase a franceses e bérberes. Contra Francia, recupera o Roselló e a Cerdaña e Nápoles (1504).

 

POLO NORTE DE ÁFRICA, Contra os piratas bérberes, conquista Melilla, Orán, Alxer e Buxía (1510).

 

 POLO ATLÁNTICO, conquistan as Canarias entre 1478 e 1496. Co descubrimento de América será a gran ruta comercial.

* POR ONDE SE EXTENDE TERRITORIALMENTE A COROA DE ÁRAGON? EXEMPLOS.

Os RR.CC., tamén levan a cabo unha serie de alianzas matrimoniales para aumentar, no futuro, as posesións en Europa.

As fillas , Isabel y María, as casan co rey de Portugal (más tarde o bizneto, Felipe II, será así rey de Portugal)

Catalina de Aragón se casa con Enrique VIII para conseguir o apoio de Francia.

También planifican a voda dos seus fillos cos herderios do emperador de Austria, Maximiliano de Habsburgo: Juana se casa con Felipe el Hermoso (o seu fillo , Carlos V será rey) y Juan con Margarita.

UNIDAD 11 A ÉPOCA DOS DESCUBRIMENTOS XEOGRÁFICOS

UNIDAD 11 A ÉPOCA DOS DESCUBRIMENTOS XEOGRÁFICOS. p.224

1. A NOVA MONARQUÍA DOS REIS CATÓLICOS.

A Península Ibérica a finais da Idade Media está dividida en cinco reinos (Castela, Aragón, Navarra, Portugal e Reino de Granada).

En Castela reina Enrique IV de Castela; na súa sucesión está o problema da forma na que o Monarca exercerá o poder: por sí mesmo, como verdadero dono, ou como un instrumento dunha parte da nobreza.

Enrique IV, non ten fillos varóns; así que na súa sucesión primeiro está o seu medio irmán Alfonso de Castela, pero morre en 1468. Xurde a disputa entre os partidarios de proclamar herdeira a Isabel de Castela ou a Juana a Beltraneja (filla ilexitima de Enrique IV, atribuida a Beltrán de la Cueva, nacida en 1462). En 1468, Enrique IV e Isabel alcanzaron un acordo en Ávila, cerca do cerro de Guisando, xunto ós Toros de Guisando, por tal acordo, Isabel era proclamada princesa de Asturias (título que recibe o heredeiro á corona en Castela neses momento e na actualidade en España) e recoñecida como herdeira da Corona de Castela.

En 1469 casaron Isabel de Castela, irmá de Henrique IV rei de Castela, e Fernando, fillo de Xoan II de Aragón.

Henrique IV morre en 1474, e Isabel é proclamada raiña, ainda que ata 1479 está en guerra fronte a súa sobriña Xoana a Beltraneja, filla de Henrique IV. É unha guerra pola sucesión, pero tamén pola forma de goberno: a de Isabel de impoñerse á nobreza ou a de Juana que dependería dos poder dos nobres. A guerra remata coa victoria de Isabel, cando Portugal lle retira o apoio a Juana. (Tratado de Alcaçovas-Toledo de 1479 co rei de Portugal que lle quita o apoio a Xoana a cambio de novos límites no Atlántico, está en relación con expedicións portuguesas bordeando África, de aí on interés de Portugal por reservar as expedicións por debaixo da liña verde que se ve no mapa).

Tamén en 1479 Fernando hereda Aragón. Desde 1479 son reis sen oposición.

Así consíguese a unión dinástica (unión dos reinos nas mesmas persoas/persoa, (Según a Concordia de Segovia firmada en 1475, ambos monarcas dispondrán de igual poder: Isabel reina de Castela, e Fernando tamén; herencia de Castela, nos lexítimos herdeiros de Isabel), pero non territorial, xa que se manteñen os reinos coas fronteiras, as súas Cortes, leis, sistema fiscal, moedas, etc. Estableceron un único escudo cos símbolos de Castela, as flechas de Isabel –letra F, de Fernando-, e os de Aragón, o nudo gordiano e xugo de Fernando -letra Y de Isabel-; con el lema “tanto monta”) e pouco a pouco foise impoñendo o título de reyes de España.

 

 

EXPANSIÓN POLA PENÍNSULA PARA INTENTAR TER UNIDADE PENINSULAR

SOBRE O REINO NAZARÍ DE GRANADA, guerra entre 1489-1492, o rei Boabdil ríndese ante os RR.CC,

SOBRE NAVARRA, Fernando I a ocupa en 1515, pero manten ós seus foros (leis propias de Navarra).

SOBRE PORTUGAL, para incorporar o territorio portugués, e como non se pode conquistar, busca a vía dos matrimonios das fillas con reis portugueses, para unha unión nun futuro herdeiro….. ver imaxe p. 225.

*QUE REINOS HAI NA PENÍNSULA IBÉRICA ANTES DOS RR.CC?

*QUE PROBLEMA HAI NA FORMA DE ENTENDER O PODER DA MONARQUÍA NA SUCESEIÓN DE ENRIQUE IV?

CANDO COMEZA O REINADO DOS RR.CC?

*COMO CONSIGUEN UNIR OS REINOS?

*QUE TIPO DE UNIÓN FAN OS REIS CATÓLICOS? EXPLICA COMO É ESA UNIÓN

*QUE DIFICULTADES TIVERON QUE VENCER OS RR.CC. PARA UNIR AMBOS REINOS?

EXERCICIOS PARA A UNIDADE 9

PREGUNTAS UNIDADE 9 O NACEMENTO DO MUNDO MODERNO

           

       1.- QUE CAMBIOS MARCAN O PASO DA IDADE MEDIA Á MODERNA?

              POR QUE SE SUPERA A CRISE DEMOGRÁFICA DA IDADE MEDIA?

       

        QUE CAMBIOS PRODUCE O INCREMENTO DA POBOACIÓN?

             CAL É A ORIXE DO PODER ECONÓMICO DA BURGUESÍA?

       QUE FACTORES ECONÓMICOS FAVORECEN O ASCENSO SOCIAL DA BURGUESÍA?

       QUE CREAN OS REIS NO SÉCULO XV PARA CONSTRUIR UNHA MONARQUÍA AUTORITARIA?

      EXERCICIOS:  NA P. 189:  NÚMEROS, 1, 3, 4

     COMO SE DENOMINA A NOVA CORRENTE CULTURAL NA IDADE MODERNA?

     EN QUE SE DIFERENCIA DO PENSAMENTO MEDIEVAL?

     CALES SON ALGÚNS DOS HUMANISTAS DESCATADOS? E CALES SON AS SÚAS CONTRIBUCIÓNS? P. 190.

1  

      QUE IDEAS PROPOÑEN OS HUMANISTAS?. P. 191……. FACER UN RESUME/ESQUEMA

      INDICA CARACTERÍSTICAS PRINCIPAIS DO HUMANISMO E CITA REPRESENTANTES

      QUEN É ERASMO DE ROTTERDAM?

      QUE DEFENDÍA?  CALES SON AS IDEAS CENTRAIS DO SEU PENSAMENTO?

      DE QUE FOI ACUSADO? POR QUE?

      TIVERON DIFUSIÓN AS IDEAS DE ERASMO EN ESPAÑA?

      QUE DISCÍPULOS TIVO ERASMO EN ESPAÑA?

      CALES SON ALGUNHAS DAS IDEAS DO SEU PENSAMENTO?

      COMO SE DIFUNDE O SABER ANTES DO SÉCULO XV?

      QUE VENTAXAS TEN A IMPRENTA?

      QUEN INVENTA A IMPRENTA?

      QUE PERMITE A IMPRENTA?

      CAL FOI O PRIMEIRO LIBRO IMPRIMIDO? ONDE E CANDO SE IMPRIME?

      CANDO CHEGA A ESPAÑA?

      ONDE FORON OS PRIMEIROS CENTROS DE IMPRESIÓN?

       CAL FOI UN DOS LIBROS MÁIS DIFUNDIDOS EN EUROPA?

      QUEN IMPULSOU ESA OBRA?

      CAL FOI OUTRA DAS OBRAS MÁIS IMPORTANTES? QUEN A ESCRIBE?

      QUE PENSA A IGREXA DA IMPRENTA? QUE MEDIDA TOMA PARA CONTROLALA?

      A REFORMA PROTESTANTE. QUE COMPORTAMENTOS DA CRISE ESPIRITUAL DA IGREXA SON AS CAUSAS DA REFORMA PROTESTANTE?

      QUEN INICIA A REFORMA PROTESTANTE? CANDO E ONDE? QUE PUBLICA?

      RECORDA ALGÚN DOS PRINCIPIOS QUE DEFENDEN…

      QUE É O LUTERANISMO?

     POR ONDE SE DIFUNDE O LUTERANISMO? P. 197.QUE OUTRAS IGREXAS 

     PROTESTANTES APARECEN? QUEN AS INICIA E ONDE?

     CONTRARREFORMA CATÓLICA. P. 198. QUE É?

     QUEN CONVOCA O CONCILIO DE TRENTO? QUE PRETENDE ESE CONCILIO? CANTO DURA?

     QUE SE ACORDA NESE CONCILIO? UN RESUME, NON SE TRATA DE COPIAR TODOS OS DOGMAS E NOVA DISCIPLINA, SO CITAR ALGÚN IMPORTANTE, TAMEN HAI QUE INCLUIR A ORDES E INSTITUCIÓNS.

     QUE NOVA ORDE RELIXIOSA APARECE A RAIZ DO CONCILIO DE TRENTO? QUEN A CREA? PARA QUE SE CREA? DE QUEN DEPENDE?

     QUE INSTITUCIÓNS CREA O CONCILIO DE TRENTO? CON QUE FINALIDADE?

    QUE É UN AUTO DE FÉ?

    

    QUE É A VULGATA?

     QUE SON AS GUERRAS DE RELIXIÓN? CANDO SE PRODUCEN E CANTO DURAN?

UNIDADE 9 O NACEMENTO DO MUNDO MODERNO

UNIDADE 9 O NACEMENTO DO MUNDO MODERNO

1-    AS IDADES DA HISTORIA, POR QUE A IDADE MODERNA SE INICIA NO SÉCULO XV?

A modo de resume, as idades da historia son as siguintes:

Prehistoria: desde orixe da humanidad (é dicir, fai uns 2 o 3 millóns de anos) ata que se inventou a escritura (fai catro mil anos a.C.)

Idade Antiga: comenza coa aparición da escritura e termina coa caída do Imperio Romano (no s. V d.C., no 476)

Idade Media: desde o s. V ata que os españois descubren América, no siglo XV (concretamente, en el año 1492).

Idade Moderna: desde o XV hasta que se da inicio á Revolución Francesa, 1789.

Idade Contemporánea: desde o XIX ata a actualidad.

Que cambios marcan o paso da idade Media á Moderna? Temos unha serie de acontecementos, nos que destacamos:

-         O inicio da recuperación demográfica e da economía que se produce a finais do XV.

-         O fortalecemento da Monarquía.

-         O enriquecemento da burguesía.

-         O incremento da actividade comercial.

-         O crecemento das ciudades.

-         A exploración de novos territorios.

-         Un novo pensamento máis crítico que rexeita os abusos da Igrexa.

-         Un novo modo de entender o mundo: O Humanismo, que sitúa ó ser humano no centro do pensamento.

A)     A RECUPERACIÓN DEMOGRÁFICA

Ven dada polo incremento da poboación, que está impulsado pola:

    --desaparición de epidemias, sobre todo da peste negra.

    --aumento da natalidade, polas melloras xerais para a poboación: mellor alimentada, menos guerras, menos enfermidades….

*Por que  se supera a crise demográfica da Idade Media?

Ó darse o incremento da poboación, motivou o aumento das superficies de cultivo, e tamén o seu rendemento. E esto fixo aumentar os excedentes agrícolas, que podían ser vendidos nas ciudades.

Tamén se producen melloras na navegación que facilitan o comercio polo Mediterráneo, Báltico e Mar do Norte.

O incremento do comercio impulsa as actividades artesanais e manufacturas.

Finalmente, o aumento do comercio necesita a mellora nos mecanismos de pagos, e así aparecen os bancos e as letras de cambio[1], que aumenta o enriquecemento da burguesía.

B)    O ASCENSO DA BURGUESÍA

O poder económico da burguesía procede da posesión do capital que investía no comercio e que lle proporcionaba beneficios. Nese momento iniciase o capitalismo comercial. Amplio desenrolo do  comercio basado na produción de mercancias que se producen nas cidades---sigue un desenrolo de capital comercial que concentra recursos para ampliar produción e comercio----desenrolo de mercados locais, rexionais e nacionais--- descubrimentos xeográficos e rutas e novos productos.(los comerciantes adquiriron suficiente riqueza, denominada «capital primitivo», para comenzar a investir en tecnoloxía cada vez más productiva).

É a posesión de diñeiro dalle á burguesía unha gran influencia política xa que as monarquías necesitan capitais e a burguesía pode prestarllo

*Cal é a orixe do poder económico da burguesía?

*que factores económicos favorecen o ascenso social da burguesía?              Temos o crecemento do comercio, o desenvolvemento da banca, e os préstamos á monarquía.

C) FORTALECEMENTO DA MONARQUÍA: da monarquía feudal a autoritaria.

Durante o século XV os reis foron impoñéndose ó poder dos nobres, creando unha monarquía autoritaria. Para poder imponerse crearon:

-Un exército permanente dependente do seu poder.

-Aumentaron a burocracia e a administración, para que todo o mundo dependa deles.

-Melloraron as finanzas (Facenda: permite pagar todo)-

-Establecen relacións diplomáticas con outras monarquías para ter axuda.

*Que crean os reis no século XV para construir unha monarquía autoritaria?

exercicios:  na p. 189:  números, 1, 3, 4

que relación podes establecer entre o aumento demográfico e o desenvolvemento agrícola e comercial do século XV?

Que caracteriza á burguesía e que a diferencia doutros estamentos sociais como a nobreza ou o campesiñado? Por que tivo un notable auxe a partir do século XV?

Que é a monarquía autoritaria? Que diferencias podes establecer coa monarquía feudal?

2.- O HUMANISMO, UNHA REVOLUCIÓN CULTURAL. P. 190.

DO TEOCENTRISMO Ó ANTROPOCENTRISMO

            A mentalidade da Idade Media tiña a Deus no centro do mundo.

            Na Idade Moderna, ó volver a descubrir a antigüidade (volta  a Grecia e Roma) Renacemento) o pensamento pon o ser humano no centro da natureza, un ser libre que pode razoar e criticar o que ve.

            

*Como se denomina a nova corrente cultural na Idade Moderna? Humanismo.

*En que se diferencia do pensamento medieval?

CALES SON ALGÚNS DOS HUMANISTAS DESCATADOS? E CALES SON AS SÚAS CONTRIBUCIÓNS? P. 190.

QUE IDEAS PROPOÑEN OS HUMANISTAS?. P. 191……. FACER UN RESUME/ESQUEMA

*INDICA CARACTERÍSTICAS PRINCIPAIS DO HUMANISMO Y CITA REPRESENTANTES?

3. ERASMO DE ROTTERDAM, PRÍNCIPE DOS HUMANISTAS

Quen é Erasmo de Rotterdam?

Que defendía?  Cales son as ideas centrais do seu pensamento?

De que foi acusado? Por que?

Tiveron difusión as ideas de Erasmo en España?

Que discípulos tivo Erasmo en España?

Cales son algunhas das ideas do seu pensamento?

4. A DIFUSIÓN DO SABER. P. 194.

            Ata finais do XV a difusión do saber facíase a través dos manuscritos, que os monxes copiaban a man nos mosteiros. O seu número era reducido e chegaban a pouca xente.

            Na segunda metade do século XV o alemán Johanes Gutenberg inventou a imprenta, o que permite que as obras dos autores clásicos alcancen unha gran difusión.

*Como se difunde o saber antes do século XV?

*Que ventaxas ten a imprenta?

A) A IMPRENTA DE GUTENBERG, COMBINA A TIPOGRAFíA (arte e técnica no manexo e selección de tipos para traballos de impresión) co uso da prensa, o papel e a tinta.

            Este método permite elaborar máis exemplares dun libro en menos tempo.

*Cal foi o primeiro libro imprimido? Onde e cando se imprime?

*Cando chega a España?

*Onde foron os primeiros centros de impresión?

*Cal foi un dos libros máis difundidos en Europa?

*Quen impulsou esa obra?

*Cal foi outra das obras máis importantes? Quen a escribe?

* Que pensa a Igrexa da imprenta? Que medida toma para controlala?

5. A REFORMA PROTESTANTE--Crise espiritual da Igrexa a finais da Idade Media.

 Situación da Igrexa a finais da Idade Media: A Igrexa estaba rodeada de:

         -Un luxo esaxerado, sobre todo na xerarquía eclesiástica.

         -A escasa cultura e relaxación de costumes do clero que non daban exemplo.

         -A compravenda de cargos eclesiásticos, non por vocación senon para ter unha fonte de recursos.

         -A venda de bulas e indulxencias, para obter máis diñeiro coa escusa de outorgar o perdón polos pecados e gañar o paraíso.

Estes comportamentos son as causas da reforma protestante.

O frade agostiño alemán, MARTIN LUTERO, en 1517, é o que inicia esa protesta contra esa forma de entender a Igrexa.

Publicou na Igrexa de Wittenberg, unha lista de 95 teses contra a doutrina católica e a xerarquía.

Defendía unha nova relixiosidade que se baseaba en 3 principios:

         A salvación pola fé; só a fé en Deus permite a salvación.

         A autoridade da Biblia, interpretada directamente polos crentes.

         O sacerdocio universal; todos os bautizados son sacerdotes. Hai uns pastores que poden casarse e ter un traballo civil para ter ingresos.

E ademáis, negaba a autoridade do Papa, eliminaba as ordes relixiosas e o culto ás imaxes, e reducía os sacramentos a dous: bautismo e comunión (eucaristía).

*Por onde se difunde o luteranismo? P. 197.Que outras igrexas protestantes aparecen? Quen as inicia e onde?

A CONTRARREFORMA CATÓLICA. P. 198

Para frear a reforma protestante a Igrexa Católica impulsou unha renovación que se chamou a Contrarreforma.

Para esa renovación o papa Paulo III convocou un concilio (reunión de obispos e autoridades da igrexa para tratar temas importantes –dogmas (puntos fundamentais que se teñen como certos) na cidade italiana de Trento (reunións de 1545-63), no que se correxiron os erros e foron establecidos os dogmas e ritos de obrigado cumprimento para os católicos.

           

Os dogmas son: p. 199 recuadro….copiar.

           

Nova disciplina: p. 199…recuadro….

Tamén se aproba a publicación dun catecismo, unha exposición resumida dos contidos esenciais da doctrina da católica.

Desde ahí arranca a Contrarreforma Católica: suprímense ordes relixiosas e creación de outras novas, como a Compañía de Xesús (Xesuítas), fundada por San Ignacio de Loyola en 1540, que depende do Papa, e é o brazo armado para a difusión da contrarreforma. Crease a Congregación do Santo Oficio ou Inquisición Romana, un tribunal eclesiástico para vixiar e perseguir ós que se apartan da ortodoxia da fé.

O modo de actuación do tribunal era: pág. 198. O auto de fé. Que é?

Outra institución da contrarreforma foi a Congregación do Índice, que elaboraba a lista de libros prohibidos para os crentes.

A ruptura relixiosa provocou enfrontamentos e guerras entre católicos (España con Carlos V e Felipe II) e protestantes (guerras de relixión) con gran intolerancia relixiosa durante durante case dous séculos ata que se impuxo unha maior tolerancia relixiosa.

PAX. 203.. REPASO XERAL….MIRAR As PREGUNTAS CONCEPTOS.

---

[1]                             En la letra de cambio concurren los siguientes elementos:

                -El librador: El que elabora el documento y da la orden de pago, firmando el documento.

                -El librado: El deudor que se compromete a pagar y que, habitualmente, también firma el documento.

                -El beneficiario: El destinatario del dinero dentro del plazo previsto en el documento. El beneficiario puede ser el librador, puede ser un tercero o puede ser el portador, si el pagaré es al portador.

                Normalmente, la letra de cambio se emplea para pagar en un lugar una mercancía que se recibirá en otro lugar. El comprador paga a un banquero de un lugar una cantidad que se le devolverá en su sucursal de otro lugar, que será donde recibirá la mercancía y la pagará al que la entregó. Así, el comerciante que compra algo no tiene que desplazarse con el dinero sino con el pagaré que va a su nombre y con la firma del librador u ordenante de pago, cuya orden va dirigida a su socio o delegado.

                Así pues, la letra de cambio es, por lo general, un documento por el que una persona ordena a otra que pague a una tercera.